Pamukçuk, agizda, vajinada ve bazen bebek bezi döküntülerinin bir komplikasyonu olarak bebek bezinin sarmaladigi bölgelerde ortaya çikan bir mantar enfeksiyonudur.

Pamukçuk, agizda, vajinada ve bazen bebek bezi döküntülerinin bir komplikasyonu olarak bebek bezinin sarmaladigi bölgelerde ortaya çikan bir mantar enfeksiyonudur.

Agizdaki pamukçuk, bebeklerde yasamin ilk birkaç haftasinda, daha büyük çocuklarda ve eriskinlerde ise antibiyotik veya inhale steroid tedavisi sonrasinda ortaya çikar. Hamilelerde ve diyabetik kisilerde de sik gözlenir; bu kisilerin doktorlarina veya eczacilarina  basvurmalari gerekmektedir.

Agizda pamukçuk, dilin yüzeyini ve yanagin iç yüzünü etkiler; “plak” olarak isimlendirilen ve süt kalintilarini andiran beyaz benekler olusur; süt kalintilarindan farki kolayca kaldirilamamasi ve kasindiklari zaman kanayabilmeleridir. Bebek bezi pamukçugu, bebek bezi döküntüsünün dis kenarlarinda ve cilt kivrimlarinda kirmizi papül olarak gözlenir. 

Vajina’da ortaya çikan pamukçuk, vajinayi hem içten hem distan etkiler ve beyaz-kremsi sari bir akintiya yol açar. Vulva çok kasintili, agrili, yangili ve sis olabilir. Akinti farkli bir renkte ise bu pamukçuk olamaz ve doktorunuza danismalisiniz. 

Tedavi

Agizda pamukçugu olan 6 hafta-2 yas arasindaki çocuklar doktora gösterilmelidir.

Vajina pamukçugu için anti-fungal krem, pudra ve vajinal uygulama aletleri kullanilabilir.  Krem ve pudra dis pamukçuk için uygunken, vajinal uygulama aletleri içteki mantarlarin tedavisi için uygundur. Distaki pamukçuk lezyonlarinda, krem ile birlikte pudranin kullanimi en uygunudur. Çok rahatsiz edici kasinti durumlarinda lokal anestezik bir krem  kullanilabilir; lokal anestezik kasintiyi hallederken anti-fungal ürün de mantari halledecektir.

Bebek bezi pamukçugunda,  bir anti-fungal krem  kullanilabilir.

Küvet suyuna konacak (sadece birkaç damla) TEA TREE yagi da vajinal pamukçugun tedavisinde çok etkili olabilir.

Ilk defa pamukçuk geçiriyorsaniz, bir doktora danismalisiniz. Birçok hastalik pamukçugu taklit edebileceginden taniyi kesinlestirmesi için bir doktora gereksinim vardir. Ayni durum hamile kadinlar için de geçerlidir. Hamilelik sirasinda, vajinal salgilar pamukçuk enfeksiyonundaki salgilari taklit edebilir ve akintinizin pamukçuk akintisi oldugunu dogrulatmak için bir doktora görünmelisiniz.
Agizdaki pamukçuk’tan sonra tekrarini önlemek için agiz temizligine dikkat edilmesi önemlidir;  Antiseptik içerikli  iyi bir gargara kullanilmalidir.

Bazi vitaminler ve (Acidophilus gibi) organik gida tamamlayicilari pamukçugun tedavisinde ve önlenmesinde çok yararli olabilir. Pamukçuklu bir çocukta kullanilan malzemelerin iyi bir sekilde sterilize edilmesi önemlidir.

Pratik noktalar:

  • Agzinda pamukçugu olan bir çocugu emzirmekte olan bir anne emzirmeden önce meme baslarina az miktarda anti-fungal oral jel uygulayarak enfeksiyonun tekrarlamasini engellemelidir. Bebek biberonla emziriliyorsa, biberonun iyi bir sekilde sterilize edilmelidir.
  • Oral pamukçuk geçtikten sonra 2 gün, vajinal pamukçuk geçtikten sonra 5 gün boyunca tedaviye devam edilmesine özen gösterilmelidir. Vajinal pamukçuk enfeksiyonu olanlarin esi de –herhangi bir bulgu olmasa bile- tedavi edilmelidir.
  • Vajinal pamukçuk tedavisinde, sentetik iç çamasiri yerine pamuklu iç çamasiri daha iyidir. Bayanlarda sentetik iç çamasiri kullanimi ve bebeklerde plastik pantolonlar mantarlarin sevdigi ilik ve nemli ortamlar saglayan pisik olusumuna yol açabilir.
  • Vajinal veya pisik enfeksiyonu olanlarda, durumu agirlastirabilecegi için, sabun, dezenfektan ve parfümlü tuvalet malzemeleri kullanilmamalidir.